Chr-Endres_2_1920

Koperontwikkelaars

Instrumentenmaker Christoph Endres

Koperontwikkelaars

Instrumentenmaker Christoph Endres

Er zijn maar een paar mensen die weten wat "börteln" (felsen) is – nog veel minder mensen beheersen dat vak. Een van die weinigen is Christoph Endres. De meesterwerkplaats van de instrumentenmaker van metalen blaasinstrumenten, "Blech in Nürnberg" (koper in Neurenberg), staat in het zuidelijk deel van de stad Neurenberg. Om precies te zijn: in de wijk Galgenhof in de buurt van de oude binnenstad. De in Neurenberg geboren inwoner bouwt zijn koperen blaasinstrumenten hier traditioneel met de hand.

De kunst van het felsen

„Felsen is een stap in het proces bij het maken van een trompet“, legt Endres uit. „Die vind je eigenlijk alleen nog in ons ambacht. Bij het felsen wordt een ijzeren ring in de beker gelegd en er draaiend door omsloten. Dat zorgt voor stabiliteit.“ Bij machinaal vervaardigde instrumenten blijven zulke traditionele stappen in het productieproces grotendeels achterwege. Endres tekent de vormen met een kraspen in de koperen platen, snijdt ze er met een plaatschaar uit en klopt ze vervolgens met een houten hamer in vorm – en dat is maar een fractie van de vele handgrepen die nodig zijn om een trompet te maken.

Christoph Endres

40 werkuren investeert Endres in een instrument, hij maakt ze alleen op bestelling. De wachttijd is de moeite waard. Een van de grootste verschillen met machinaal gemaakte instrumenten: „Het instrument spreekt zeer veel beter aan“, legt Endres uit. „De met de hand gemaakt instrumenten staan onder een sterkere spanning en hebben daarom ook meer boventonen.“

Dat weet ook Stefan Schalander, trompettist van de brassband "Kellerkommando" uit Bamberg. Endres heeft drie van zijn vijf trompetten gemaakt. Eén trompet heeft hij zelfs samen met Endres ontwikkeld. Schalander wilde op het podium een Duitse draaiventiel-trompet bespelen. Maar deze trompet is als orkesttrompet te zwaar en te zacht voor de wilde podiumshows van "Kellerkommando".

'Wij hebben van de Duitse trompet een modern instrument gemaaakt.'

Twee jaar lang testte Endres verschillende bekerbreedtes, buizen en mondstukken, liet proefspelen. Uiteindelijk lukte het: „Wij hebben van de Duitse trompet een modern instrument gemaaakt“, vertelt Schalander. Hij is zo licht als een perinettrompet en kan zo markant worden bespeeld, maar heeft de karakteristieke klankkleur van de Duitse trompet.

ChrEndres_Zubehör
ChrEndres_Zubehör2

Endres ontwikkelingen zouden zonder de ambachtelijke locatie Beieren niet mogelijk zijn geweest: „Wij hebben heel veel kleine hightechbedrijven met een zeer hoog technisch niveau. Dat heb ik nodig voor mijn prototypes“, zegt Endres. En dat heeft zijn oorsprong in oude ambachtelijke tradities zoals de unieke Neurenbergse koperblaastraditie: Tot en met de 16e eeuw was de metropool in Franken de enige stad ter wereld, waar men koperen blaasinstrumenten van messing kon maken.

'Ook amateurmusici willen weer in toenemende mate een goed, met de hand gemaakt instrument hebben.'

Veel mensen zoals Endres zijn er niet meer. „In Berlijn kun je helemaal geen trompetten op traditionele wijze laten maken“, vertelt Endres. Maar in Beieren ziet het er duidelijk beter uit. Hier zijn in elk geval nog ongeveer 60 meesters en elk jaar beginnen er ongeveer zes jonge mensen met de beroepsopleiding. En dankzij de brass-trend zouden dat er nog weleens meer kunnen worden. Endres merkt nu al heel duidelijk: „Ook amateurmusici willen weer in toenemende mate een goed, met de hand gemaakt instrument hebben.“

ChrEndres_Einzelstück
Blech in Nürnberg Christoph Endres
/
adres: Humboldtstraße 140 , 90459 Nürnberg
Tel: +49 911 - 4399 639
/
email: endres1@blechin.de
/
web: //www.blechin.de/